‘Ik zag cliënten die niet meer kunnen praten de liedjes meezingen.’ 

 Bowien, fervent muziekliefhebster, loopt stage op de praktijkleerafdeling van Stichting Eykenburg. Gezien haar liefde voor muziek, ze speelt niet alleen gitaar maar zingt daarnaast ook nog, was het logisch ergens dat muziek ook een rol zou spelen in haar afstudeerproject. Ze koos voor de invloed van muziek op dementie, schreef daar een fantastische scriptie over en bezorgde onze cliënten en passant een aantal mooie momenten.

“Ik zag wel dat er aandacht was voor muziek op de afdeling, maar niet individueel, wat ik eigenlijk wel vond passen bij de persoonsgerichte visie van Stichting Eykenburg. Ik maak zelf graag muziek en ervaar elke keer opnieuw de emotie van de muziek zelf en welke emoties in de vorm van herinneringen het kan oproepen. Muziek zit nu eenmaal net als bijvoorbeeld geuren gekoppeld aan onze herinneringen. Ik wilde daarom graag kijken wat de invloed was van muziek op onze cliënten.”

 

Persoonsgerichte muziekbeleving

Bowien begon met het verzamelen van muziek voor alle bewoners en probeerde daarin zoveel mogelijk rekening te houden met hun persoonlijke voorkeuren. “Zo is er een cliënt die gek is van gitaarmuziek en van de Rolling Stones. Daar stemde ik de muziekkeuze dan op af. Persoonsgerichte muziek dus eigenlijk. Via een draadloze koptelefoon kon ik de cliënten van de muziek laten genieten. Ik zag gewoon de invloed van de melodie en de tonen op de stemming en gemoedstoestand van de persoon. Zo raakte de fan van de Rolling Stones niet uitgepraat over al zijn belevenissen van vroeger.”

 

Bowien koos bewust voor het inzetten van een koptelefoon. “Het is vaak onrustig in de huiskamer, maar met een koptelefoon kan ik iedereen naar zijn of haar favoriete muziek laten luisteren zonder dat we andere storen. En daardoor bewaren we tegelijk weer de rust op de afdeling. Mogelijk dat we muziek ook kunnen inzetten tijdens de eetmoment. Soms is er dan een onrustige sfeer of heeft iemand een gespannen houding. Muziek kan dan echt een kalmerende uitwerking hebben. “

 

Meezingen en meer

Daarnaast trakteerde Bowien haar cliënten ook een aantal keer op een optreden op de afdeling. “Het was heel bijzonder. Cliënten met afasie, een stoornis in spraak en taal, begonnen mee te zingen. En een bewoner die vroeger in een band heeft gespeeld, nam mijn gitaar over en begon uit het niets allerlei akkoorden aan te slaan. Hij wist allerlei akkoorden van een nummer en begon te vertellen over verschillende soorten gitaren. Heel indrukwekkend, lacht Bowien. Vooral ook omdat hij zo blij werd en de tranen in zijn ogen had staan. Ook de andere cliënten waren enthousiast. Je zag ze genieten. Mensen begonnen te zingen en te bewegen op hun stoelen. De stemming op de afdeling was geweldig.”

 

Singing in the brain

Tijdens de presentatie van haar onderzoek aan haar begeleiders en collega’s ging Bowien in op de vraag hoe hersenen in elkaar steken, wat de invloed is van dementie op de hersenen, maar ook hoe het kan dat mensen met dementie nog zo sterk reageren op muziek terwijl dat feitelijk niet meer kan. De verklaring waarom werd gevonden in het boek ‘Singing in the brain’ van Eric Scherder. Uit die studie wordt duidelijk dat ondanks dat de frontale lob aangetast is, dat aangetaste deel toch via een andere tussenschakel, indirect, kan worden gestimuleerd waardoor er herinneringen naar boven komen. ‘Super interessant en mooi ook om te merken dat muziek wonderen kan verrichten.’

 

En nu? “Ik ga het project voor de cliënten verder opzetten. Eerst de muziekvoorkeuren verder in kaart brengen en dan de muziek aanbieden samen met onbetaalde professional (vrijwilligster) Mathilde Poels. Samen met haar maak ik de SD-kaartjes voor de koptelefoons in orde. Ik probeer nu de voorkeuren van alle cliënten te achterhalen.”

 

Muzikaal aanspreekpunt

Het lijkt erop dat Bowien het muzikale afspreekpunt voor de afdeling wordt en mogelijk wel voor heel Stichting Eykenburg. Gelukkig heeft ze ervoor gekozen om na haar afstuderen te blijven als verpleegkundig werkbegeleider op afdeling 2 tot groot genoegen van haar muziekliefhebbende cliënten.  

 

 

 

Back to top